
A tear always wakes in my eye whenever I listen to the traditional
Baghdadi ‘maqamat’ we used to sing together ….. Words that
express a deep sorrow aged to perfection and echoing Mesopotamia’s
painful history of floods, famines and the fire of unrequited love .
Arab friends always ask about the secret of the excessive sadness of
Iraqi songs. Now they know it and will have to cry along…
(Sinan
Antoon)
Jl¢i¤«,
±dl¡o¢i¤«, Cs¡K¢i¤h¡i Hj¡q¤¨T Q£l¢Y« C¼® ©laci¤«, Adh¡cl¤« ©j¡nl¤« c¢sº®
Quh©am« ©d¡¨k Jk¤nh¡i¢j¢´¤«. Bb¤c¢J¡cÉj Asf® Jl¢Yi¢©k´® ©k¡J·¢¨Ê ±mÚ ÈX¢´¤¼
Jl¢i¡X® o¢c¡u AuY¥u. Jl¢, ©c¡lk¢o®×®, Okµ¢±YJ¡ju, d¥tl¡b¤c¢J Asf®Jl¢Yi¤¨T
L©lnJu, C¹¨c
A©Àp·¢¨Ê
Jk¡l¬J®Y¢Y§·¢c® dk h¤K¹q¤Ù®. 1967v Cs¡K¢v Qc¢µ o¢c¡u 1991v Cs¡K® l¢¶¤.
C©¸¡w A©hj¢´i¢v ±dl¡o Q£l¢Y« ci¢´¤¼¤.
‘c¢¨Ê O¤Ù¤Jw
Hj¤ l¡´¢v c¢¼®
h¨×¡¼¢©k´® ds¼¤ ©d¡J¤¼
d¢Æ® c¢sh¤¾ O¢±Ymkg¹w
c¢mf®aYi¤¨T d¥©É¡¶·¢v
S¡cl´¤ d¢¼¡¨k H¡T¤¼¤.’
hªc·¢¨Ê
Da¬¡c¹q¢v c¢¼® o¢c¡¨Ê Jl¢Yi¤¨T o¡±zYi¤« oªzj¬l¤«, o¥È®hl¤« mJ®Yl¤h¡i j¡n®±T£il¢lÈJq¢©k´®
lr¢h¡s¢i©Y¡¨T d¤Y¤ Asf®Jl¢Y F¼Y¢c¸¤s« AY® d¤Y¢i ©k¡JJl¢Yi¡i¢.

‘Hja¦m¬ ±dJ¡m«
F¨Ê p¦ai¨· d¢T¢J¥T¢
Cj¤dY¤ ¨J¡¿« h¤Ø®
F¨¼ JT¼¤ ©d¡i
Hj¤ o®±Y£i¤¨T hX«,
Jr¢ºi¤Ú·¢v Alw
¨J¡¿¨¸¶¢¶¤Ù¡l¤©h¡?’
2003v Ab¢c¢©lm¨¨oc¬«
J£rT´¢i Cs¡K¢©k´® hT¹¢l¼ o¢c¡c¤« o¤p¦·¤´q¤« ©Ot¼® ‘f¡L®a¡a® ’ F¼ ©V¡J¬¤¨hÊs¢
c¢t½¢µ¤. ¨Yj¤l¢v, l£T¢¨Ê AJ·q¹q¢v, jJ®Yo¡È¢ o®h¡jJ¹q¢v, ml¸sØ¢v,
cLjOY§j¹q¢v, A¹¡T¢Jq¢v, YJt´¨¸¶ i¥X¢©lr®o¢×¢ ¨J¶¢T¹q¢v, c¢¼¤ ¨J¡Ù® Alt
Cs¡K¢¨k o¡b¡jX hc¤n¬©j¡T¤«, f¤Ú¢Q£l¢J©q¡T¤«, o®±Y£J©q¡T¤«, J¤¶¢J©q¡T¤«
o«o¡j¢µ¤. i¤Ú¡c¤gl¹q¤¨T B a¦o¡È¬«, A©hj¢´ Dw¨¸¨T ©k¡J·¢¨Ê l¢l¢b g¡L¹q¢v
±datm¢¸¢´¨¸T¤Ji¤« ±dY¢JjX¹w o¦n颴¤Ji¤« ¨Oi®Y¤.

f¡L®a¡a¢¨c
J¤s¢µ® o¢c¡u C¹¨c Fr¤Y¤¼¤:
Y£i¢kht¼ d¤J¨J¡Ù®
m§¡o« h¤¶¤¼ QuhcLj¨· J¤s¢µ® Fr¤©YÙ¢lj¢J oÆTJjh¡X®. Tx JX´¢c® ©f¡«f¤Jw´¤«
Bi¢j´X´¢c® h¢¨¨ok¤Jw´¤« ©mn« f¡L®a¡a® c¢l¡o¢Jq¡vY¨¼ cLj« Jltµ ¨OਸT¤¼Y®,
Ab¢c¢©lm©oc JÙ¡cz¢´¤Ji¤«, ©±d¡vo¡p¢¸¢´¤Ji¤« ¨Oi®Y¤. f¡L®a¡a¢¨Ê l£r®OJw
AY¢¨Ê Oj¢±Y·¢v Ba¬©·Y¿. Oj¢±Yl¤« J¡l¬l¤« djY¢i¡v, h¤Y¢t¼lt´® J¡©Y¡t·¡v,
g¥YJ¡k·¢v c¢¼® B JZJw J¢¶¤«. F¼¡v, C¼Y® ©lac¢¸¢´¤¼ lt·h¡cJ¡kh¡X®. ©k¡J«
s¢©h¡¶¢v h¦a¤l¡i¢ l¢jkht·¤©Ø¡w f¡L®a¡a¢¨Ê YJtµi¤¨T ‘¨¨kl® ’J¡X¡c¡J¤¼¤.
f¡L®a¡a¢©k´®
Y¢j¢¨J ±d©lm¢´¡u S¡u GY¤ d¡Y ¨Yj¨ºT¤·¡k¤«, ¨Yj¤l¤Jq¢v d¤o®YJ¹q¤« jJ®Yl¤«
mlmj£j¹q¤« O¢Ys¢´¢T´¤¼Y¤¨J¡Ù® , i¤Úg¥h¢i¢¨k¼ ©d¡¨k O¤lT¤¨l´X«. F¨Ê H¡thi¢¨k
o¤jÈ¢Yh¡i CT¹w ©d¡k¤« i¤Ú·¢¨Ê d¢m¡O¤f¡bi¢v c¢¼¤ h¤J®Yh¿. FÆ¢k¤« B CT¹¨q
YJt´¡c¤« ¨J¡¾iT¢´¡c¤« o®h¦Y¢c¡m·¢c¿¡¨Y h¨×¡¼¢c¤h¡l¢¿.
¨d¨¶¼¤ dTt¼¤ dÉk¢µ
Aâo¢a® o¡±h¡Q¬·¢¨Ê Yko®Z¡ch¡i¢ 762v c¢th¢´¨¸¶ f¡L®a¡a®, dk©¸¡r¤« Y©Àm£ij¤«
l¢©am£ij¤h¡i JT¼¤Ji×´¡j¡v ¨J¡¾iT¢´¨¸T¤Ji¤« YJt´¨¸T¤Ji¤« ¨Oi®Y¤. Ab¢c¢©lm·¢¨Ê
Ac¤n®U¡c¹w ¨lq¢¨¸T¤·¤¼Y®, Ol¢¶¢ ¨hY¢´¨¸¶, ¨d¨¶¼® ±LpX« f¡b¢µ, hpY§·¢¨Ê ±dY£J¹¨qi¡X®.
l£Ù¤« l£Ù¤«
f¡L®a¡a® Jltµ ¨OਸT¤Ji¤«, J£rT´¨¸T¤Ji¤«, d¤ct c¢th¢´¨¸T¤Ji¤« ¨Oi®Y¤.
oh¦Ú¢i¤¨T c¡q¤Jq¢v A¨Y¡j¤ o¡±h¡Q¬·¢¨Ê p¦aih¡i¢j¤¼¤. AY¢¨Ê gjX¡b¢J¡j¢Jq¤«
l¢a¥j g¥g¡L¹w J£rT´¢. F¼¡v f¡L®a¡a® gj¢µ H¶¤h¢´ Kk£eh¡j¤«, o¤v·¡uh¡j¤«,
Jki¤¨Ti¤« l¢Q®S¡c·¢¨Êi¤«
jJ®n¡b¢J¡j¢Jw
J¥T¢i¡i¢j¤¼¤. Ag¢j¤O¢J¨q c¢t»i¢µlj¤«, O¢k©¸¡w lk¢i Jl¢Jq¤« Bi¢j¤¼¤. C¼¤«
Asf® ¨d¡Y¤©f¡b·¢v c¢kc¢v´¤¼ G×l¤« h©c¡pj¹q¡i J¡l¬¹q¤¨T jOi¢Y¡´w.

C¼® f¡L®a¡a¢¨Ê
¨¨ldj£Y¬«, AY¢¨Ê h¡Y¦g¡n ©d¡k¤« lmh¢¿¡· Hj¤
otl¡b¢dY¢i¤¨T Ab£cYi¢k¡J¤¼¤
F¼Y¡X®. Ai¡w f¡L®a¡a¢¨Ê g¥h¢m¡o® ±Ydjl¤« Y±Édjl¤h¡i ±d¡b¡c¬« Y¢j¢µs¢i¤¼¤Ù¡J¡«.
F¼¡v f¡L®a¡a¢¨Ê oؼh¡i Oj¢±Y¨·i¤« o«o®J¡j¨·i¤« J¤s¢µ® f¤n¢©c¡q« ©f¡bh¢¿¡·
Hj¤ JT¼¤ Ji×´¡ju ©l¨si¤Ù¡l¢¿. A¨¿Æ¢¨kÉ¢ci¡w Y¨Ê ¨J¡¾h¤Yk¢¨Ê d¡jØj¬¨·
J¤s¢µ® O¢É¢´X«?
Hj¢´v l¢©mn¢¸¢´¨¸¶
©d¡¨k, f¡L®a¡a® a£tMJ¡k« ©k¡J·¢¨Ê ±dJ¡m« dj·¤¼ A½i¡i¢j¤¼¤. Hj¤ J¡k·® hפ
©am´¡t Ac¤Jj¢´¡u B±Lp¢µ, Bb¤c¢Jl¤« dj¢n®J¦Yl¤h¡i f¡L®a¡a¢¨k Q£l¢Y·¢¨Ê
ATi¡qh¡X® Asf¢i¢¨k ‘yatabaghdadu’
F¼ ±d©i¡L«.
1970 Jq¢¨ki¤« 80
Jq¢¨ki¤« f¡L®a¡a¢k¡X® S¡u lqt¼Y®. A´¡k·® cLj·¢¨Ê Oj¢±Y¨· F¼©d¡¨k, AY¢¨Ê
dk h¤K¹¨qi¤« h¡×¢hs¢µ® oÀ¡h¤« gjXJ¥Tl¤« Alj¤¨T o§É« f¡L®a¡a® DÙ¡´¡u
Y¤T¹¢i¢j¤¼¤. ¨Yj¤l¢k¤« Oj¢±Y·¢k¤« o§É« ©dj¤« h¤Kl¤« ¨J¡·¢¨l´¡c¤¾ A©Àp·¢¨Ê
Bt·¢ Hj¢´k¤« mh¢µ¢j¤¼¢¿. f¡L®a¡a® o®Z¡d¢µ Afï¤v Q¡et Av huo¥s¢¨Êi¤«, l¢K¬¡Y
gjX¡b¢J¡j¢i¡i p¡s¥x Av sn£a¢¨Êi¤«, d¢É¤Ttµ´¡jc¤« ©cjlJ¡m¢i¤h¡X® Y¡¨c¼®
oÀ¡« g¡lc ¨Oi®Y¤. A©Àp·¢¨Ê O¤ltO¢±Y¹q¤«, o®h¡jJ¹q¤«, ±dY¢hJq¤«
±dK¬¡dc¹q¤«, cLj·¢¨Ê Y¤so¤Jq¢v lc¬h¡i h¤s¢¸¡T¤Jq¡i¢ c¢v´¤¼Y¢c® S¡u o¡È¢i¡i¢.

1991v f¡L®a¡a®
l¢\T¤©Ø¡©r´¤« C¨Y¡j¤ o®Z¢j« ±datmch¡i¢ h¡s¢i¢j¤¼¤. F¼¡v J¡j¬¹w J¦Y¬h¡i¢
hco¢k¡´¢i¢j¤¼lt´® jJ®n¨dT¡c¤«, cLjl¤h¡i¢ o«g¡nX·¢v Gt¨¸T¡c¤«, oa¡
c¢j£È¢´¤¼ J»¤J¨q ¨l¶¢µ® O¢k O¤«fc¹w ©h¡n®T¢´¡c¤h¤¾ CT¹w, 80 Jq¤¨T Ba¬«
l¨j f¡L®a¡a¢k¤Ù¡i¢j¤¼¤.
